Voor de 10^e keer gaan een paar duizend mensen in het hele land op ‘bodemdierensafari’ in eigen tuin en stad. Van vrijdag 20 september tot en met maandag 7 oktober zoeken ze de Tiny Ten: de tien zichtbare ambassadeurs van het rijke en onmisbare bodemleven onder onze voeten.

Doe met je (klein)kinderen mee  aan dit burgerwetenschapsproject bodemleven! Het onderzoek wordt georganiseerd door het Nederlands Instituut voor Ecologie en Wageningen University.

Alle informatie vind je hier

https://bodemdierendagen.nl/nl/10e-editie-bodemdierendagen-10-voor-de-bodem

Het bericht Ga mee op bodemsafari verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Gronddoek heeft behalve laatstgenoemd (tijdelijke) voordeel een aantal nadelen.

Gronddoek zorgt voor bodemverdichting. Een gezonde bodem bevat poriën (met lucht of water gevulde ruimten tussen de vaste gronddeeltjes van de bodem) en gangen van kleine organismen als bijvoorbeeld wormen. Die zorgen voor een goede insijpeling van regenwater en een goede beluchting. Met een gronddoek verhinder je dat het bodemleven de poriën optimaal kan onderhouden, zodat er minder water in de bodem kan dringen.

Gronddoek werkt slechts tijdelijk tegen onkruidgroei. Op het gronddoek vallen namelijk bladeren en zand/grond. En die vormen na verloop van tijd een ideaal substraat voor onkruid. Zaden waaien aan met de wind of met vogels en beginnen op het gronddoek te kiemen. Je kunt dan alsnog aan de slag om het onkruid van het doek af te trekken wat nu veel lastiger is geworden doordat de wortels door de poriën van het gronddoek heen zijn gegroeid en daardoor veel vaster zitten dan wanneer ze gewoon  in de grond staan.

Het bericht Gronddoek? Liever niet! verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Het composteren van tuinafval hoort inderdaad bij het ecologisch tuinieren. Wanneer ik tuinders vraag naar de rede van het gebruik van de groencontainer in plaats van composteren op eigen tuin hoor ik vaak dezelfde  bezwaren die, volgens mij, ten onrechte in omloop zijn geraakt. Ten eerste is daar de angst voor het verspreiden van onkruidzaden in je tuin dmv compost. Ten tweede het verspreiden van ziekten door zieke planten op je composthoop en ten derde dat het veel werk is. Met dit stukje wil ik graag deze drie hardnekkige bezwaren ontzenuwen en een aantal tips geven voor het opzetten van een composthoop waar je geen last maar juist gemak en veel voldoening van hebt.

Om met de eerste van de de drie bezwaren te beginnen: onkruidzaden kunnen inderdaad verspreid worden met compost, simpelweg omdat zaden in een kleine composthoop niet gecomposteerd worden door te geringe warmteontwikkeling in de composthoop. Gelukkig heb je daar zelf veel invloed op door ervoor te zorgen dat je de zaden niet zelf op de composthoop gooit. Zorg dus dat je geen planten op je composthoop gooit die al zaden hebben ontwikkeld. Dit doe je door regelmatig onkruid te trekken voordat het bloeit. En mochten er toch per ongeluk onkruidzaden in je compost terecht zijn gekomen dan is er geen reden tot paniek. 1 keer schoffelen en het is weg. En schoffelen moet je toch voor de onkruiden die hoe dan ook op je tuin terecht komen, ook zonder gebruik van compost. Voor wat betreft de wortelonkruiden: deze laat je eerst verdrogen voor je ze toevoegt aan de composthoop. Als de wortels zijn afgestorven kunnen ze zeker niet meer aan de groei gaan maar composteren ze gewoon mee. Drogen doe je door ze wat te spreiden op een paadje, wat tegels o.i.d. al naar gelang de hoeveelheid. Laat de zon en wind het werk doen. Overigens, als je compost goed maakt, voldoende laat rijpen, zal je zelden de wortelonkruiden nog levend terugvinden. Die zijn dan echt wel afgebroken en omgezet. Overigens kun je gedroogde wortelonkruiden ook gebruiken om te mulchen (dus niet op de composthoop gooien).

Het bezwaar van het verspreiden van ziekten is al even simpel op te lossen. Los van het feit dat je bij een ecologische manier van tuinieren met teeltwisseling en een goed biologisch evenwicht weinig last van ziekten zult hebben kun je ervoor kiezen om een eventuele zieke plant (bijv phytophtora in aardappel of knolvoet in kool) van je tuin af te voeren en hem in je eigen groencontainer (thuis) te gooien.

Dan nog het derde bezwaar van het vele werk dat je aan je composthoop zou hebben; ook dit is zeker niet het geval. Behalve het in de gaten houden of de composthoop niet te vochtig of juist te droog is heb je gedurende het composteren niets anders te doen dan je composthoop gade te slaan. De wormen en micro-organismen doen namelijk al het werk voor jou. Pas als er voldoende compost is om over je tuin te verspreiden kom jij in actie en dat is (vind ik) een leuke klus die veel voldoening geeft.

Dan nu een aantal tips voor het opzetten van een composthoop en het verkrijgen van mooie compost. Uiteraard kun je op internet onnoemelijk veel informatie vinden over het maken van een composthoop maar hierbij dan toch even een aantal tips op een rijtje met als doel je te enthousiasmeren voor het maken van je eigen compost.

Je kunt kiezen voor een composthoop, een compostbak of compostvat (ook wel VAM-vat). Informatie over deze verschillende composteermethoden kun je bv vinden op https://janvroegop.nl/tuinieren/composteren/ en op tal van andere sites. (Googel en gij zult vinden)

In de kleinere tuin (tot 400 m²) ga je meestal aan de slag met een compostvat dus ik beperk mij nu even tot het bespreken van de tips voor het compostvat.

– Leg onderaan in je compostvat een laag van 15 cm luchtig bruin materiaal zoals stro en bladeren.

– Maak het groenafval van je tuin kleiner voordat je het in het vat gooit. Behalve het groenafval uit de tuin gooi ik zelf ook mijn keukenafval in het vat. Dit neem ik een of meerdere keren per week mee vanaf huis.

– Controleer  regelmatig je compost of hij niet te nat is door bv te veel vers keukenafval. Hou altijd een voorraad droog, bruin materiaal achter de hand om te mengen met je keukenafval. Te droog zal minder snel voorkomen als je ook je keukenafval in het vat gooit maar mocht dit het geval zijn, begiet dan simpelweg met wat water en kijk of het materiaal dat je erin gegooid hebt niet te grof is.

– Breng geen grote hoeveelheden van hetzelfde groenafval op de composthoop maar varieer en meng verschillende soorten afval (droog, nat, groente, fruit, takjes, herfstbladeren etc).

– Je kunt voor een goede start van het composteringsproces een compostversneller kopen of als je al eerder compost hebt gemaakt een paar handjes van je zelfgemaakte compost achterhouden en aan de nieuwe composthoop toevoegen.

– Het verdient aanbeveling om 1 a 2 keer per week met een zgn beluchtingsstok schouwen te trekken door het materiaal om de luchtcirculatie te verbeteren. Steek de stok zo diep mogelijk recht naar beneden in de compost, draai hem een kwartslag en trek hem er weer uit. Herhaal dit op verschillende plaatsen. Je brengt hiermee ook wat compostorganismen uit de diepere lagen naar de bovenste verse lagen. Een beluchtingsstok kun je kopen maar ook vrij eenvoudig zelf maken.

– Zodra je compostvat goed op dreef is, kan je eindeloos bijvullen. Onderaan kan je van tijd tot tijd rijpe compost oogsten. Het compostvat heeft hiervoor onderin een schuif. Ikzelf vind het makkelijker om het hele vat eraf te halen en dan de laag die nog niet gecomposteerd is eraf te scheppen. De compost zeef ik voor gebruik op de tuin (de zeef heb ik zelf gemaakt en kun je bij mij lenen) , het grovere materiaal dat achterblijft in de zeef breng ik weer in het compostvat of verspreid ik als mulch op de bedden.

Ik wens iedereen die nog niet eerder het composteeravontuur aan durfde te gaan, veel plezier met composteren van je eigen gft-afval.

Groene groet, Irma

Het bericht Je eigen compost maken verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Moestuincursus

Het bericht Cursus ecologisch moestuinieren verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Het bericht Doneer een stek of zaailing! verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Het zaaien van een groenbemester heeft een aantal voordelen.
• Het perceeltje waar je (veelal in het najaar) inzaait groeit snel dicht waardoor onkruid minder kans krijgt, bodemerosie wordt voorkomen en voedingsstoffen niet uitspoelen;
• De bodemstructuur verbetert;
• Diep wortelende groenbemesters halen voedingsstoffen naar het teeltoppervlak, waar ze beschikbaar komen voor minder diep wortelende gewassen;
• Als de groenbemesters in bloei komen, trekken ze bijen en andere nuttige insecten aan.
• Na het afsterven van het gewas kun je de  plantenresten onderspitten waarmee het bodemleven en de bodemstructuur worden verbeterd. Daarbij wordt er extra organische stof aan de bodem toegevoegd.
• Groenbemesters zoals klaver en wikke leveren extra stikstof omdat zij in staat zijn stikstof uit de lucht te binden.

Welke groenbemester je kiest is dus afhankelijk van wat je wilt verbeteren.
Vorig najaar heb ik incarnaatklaver ingezaaid en ik ben daar zo enthousiast over dat ik het via deze nieuwsbrief iedereen van harte wil aanbevelen.

Doordat incarnaatklaver in het najaar al de grond bedekt heb je op die plaats weinig tot geen last van onkruiden. Begin mei begint het te bloeien met indrukwekkend rode aren die een prachtige rode loper vormen voor bijen, hommels en vlinders. De bloemen doen het daarnaast heel goed op de vaas. Je kunt er boeketjes mee maken, gecombineerd met munt en grasjes bijvoorbeeld. Na de bloei kun je zelf de zaden weer oogsten en de rest van het gewas afmaaien of uit de grond trekken, onderwerken of als mulch op de grond laten liggen. Het bodemleven doet de rest.

Wil je deze groenbemester eens proberen, dan kun je van mij zaad krijgen om eind augustus/ begin september te zaaien. Mail hiervoor naar info@esselyckerhof.nl

Groene groet, Irma

Het bericht Rode loper voor insekten verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Het bericht Cadeautje voor leden verscheen eerst op De Esselyckerhof.

Deze stichting maakt zich sterk voor het behoud van een groen en schoon Kaag en Braassem waar dieren zoals vogels en insecten zich thuis voelen in de gemeentelijke groenvoorzieningen en in privétuinen. Sinds 2014 heeft de stichting een groenfonds om kleinschalige groene initiatieven binnen de gemeente Kaag en Braassem te stimuleren om zo een bijdrage te leveren aan de biodiversiteit.

Met dank aan Stichting Groen Licht dus!

Het bericht Hotel De Esselyckerhof verscheen eerst op De Esselyckerhof.

In grote lijnen doen we allemaal hetzelfde: we laten de tuin in de winterse periode vooral met rust. Alleen de staat waarin we onze tuin brengen voor die winterse rust verschilt. Sommige tuinen liggen er al netjes verlaten bij, het laatste beetje groente steekt links en rechts nog levendig boven de grond uit, in afwachting om geoogst te worden en dan is ook de laatste tuin klaar voor de winterslaap. Op andere tuinen staan nog wat laatste plantjes, maar ook die gaan langzaam op hun retour. De droge dagen in deze periode zijn uitermate geschikt om onkruid te verwijderen. Zo ligt de tuin er weer netjes bij, in afwachting van het voorjaar.

Op mijn tuin ligt een groot deel van de niet-gebruikte zwarte aarde te rusten onder karton. Het karton dekt de aarde af, zodat er geen onkruid kan groeien. Maar het verstikt niet het bodemleven, zoals bijvoorbeeld plastic of folie dat wel doet. Ook organisch materiaal, bijvoorbeeld afgevallen blad en snoeiafval, kan als een goede en gezonde bodembedekker functioneren. Zo’n laag organisch materiaal is ook perfect voor allerlei nuttige diertjes zoals wormen, egels en spinnen. Een ander voordeel van het bedekken van de bodem is de isolerende functie waardoor het de temperatuurwisselingen afzwakt. Planten die te midden van het organisch materiaal staan zijn hierdoor ook minder gevoelig voor (vries)kou.

Zoals ik al eerder beschreef in mijn artikel over het inwinteren van de bijen, volgt het tuinieren het tempo van de natuur. In de winter draait het vooral om rust. Wij, mens en natuur, gaan in de vertraging. We worden minder actief, keren meer naar binnen en kunnen daardoor weer opladen voor een nieuw jaar van groei en bloei.

Met een warme groet wens ik u allen een aangename winterperiode toe met ruimte voor rust en verstilling.
Erik-Jan Brunt

Het bericht Winterklaar?! verscheen eerst op De Esselyckerhof.